THÊM MỘT CHIẾC BÌNH PHA LÊ VỠ (NB Nguyễn Tiến Tường)

 

Năm xưa tôi có viết bài “Nỗi đau số 1”, nói về cậu học sinh lớp 10 trường Nguyễn Khuyến gieo mình xuống sân trường vì không thể đứng nhất lớp. Hôm qua, một cậu bé lớp 6 cũng chọn cách tương tự vì áp lực thi cử. 

 

Lớp 6, có thể là một đứa trẻ chưa dậy thì. Nghĩa là thậm chí cháu còn chưa phải nhìn thấy mặt trái buồn phiền của cuộc sống. Một tâm hồn thơ dại hoa niên chọn cách kết thúc cuộc sống bao la vui vầy khiến chúng ta phải day dứt.

 

Đó chỉ là những vụ việc mà chúng ta được biết. Còn bao nhiêu cái chết âm thầm khác, hoặc bao nhiêu tâm hồn khác đã chết trong những cơ thể trĩu nặng thành tích mà chúng ta chưa biết được.

……….

Áp lực học hành dẫn tới những cái chết buồn bã là chuyện không mới. Nhưng trước đây chúng ta đau khổ khi đọc những mẩu tin những cái chết ở khung trời đại học hoặc trượt đại học thì nay chuyện đau lòng tìm đến cấp 3 rồi cấp 2. Có phải chăng tuổi “quyên sinh” vì áp lực giáo dục đang bị trẻ hoá? 

 

Đừng chỉ nhen lên niềm tiếc thương rồi vụt bay như làn gió thoảng. Hãy làm một điều gì đó. Ví dụ như một cuộc điều tra xã hội học chẳng hạn. Hãy hỏi xem những đứa trẻ cảm nhận như thế nào về khối lượng học trình, và chúng muốn gì? 

 

Mỗi người lớn hãy luôn hỏi điều đó. Chúng ta đừng sốt ruột vì nhìn sang con người khác; thầy cô đừng sốt ruột khi nhìn sang thành tích lớp khác, trường khác. Hãy vui mừng vì những đứa trẻ tiến bộ hơn so với chính nó hôm qua. Mọi phép so sánh đều khập khiễng và nó gia đình và nhà trường đang biến thành những gọng kìm đè nặng lên tâm hồn đứa trẻ.

…………..

Những đứa trẻ không học cho chúng ta. Chúng đang học để trở thành người tốt nhất mà chúng có thể đạt tới. Thật tuyệt vời nếu bạn sinh ra một đứa trẻ thiên tài. Nhưng ngay cả thiên tài cũng không thể giỏi tất cả. Ngay cả thiên tài thì chúng cũng phải sắp xếp trí não và cảm xúc một cách hợp lý. Tương tự như để những hòn đá, hòn sỏi, cát và nước vào một chiếc bình pha lê vậy. Có vẻ như chúng ta đang có ham muốn nhồi những tảng đá vào chiếc bình nhỏ đó. 

 

Người lớn hơn ai hết phải hiểu về cái giá của số 1. Để trở thành số một của địa vị, tiền tài, chúng ta phải rời xa những đứa trẻ sáng sớm và về vào giữa khuya. Vài người phải phó thác việc gần gũi chăm sóc con cho người lạ và chấp nhận sự đứt gãy tình cảm âm thầm. 

 

Cuộc sống của người lớn là chiếc bình đầy và để thêm vào cái này thì phải bỏ ra cái kia. Những đứa trẻ là những chiếc bình pha lê nhỏ xíu càng không thể ôm đồm khát vọng của cả mình lẫn mẹ cha và nhà trường được. 

 

Chúng ta có thể tự hào vì những điểm số những tấm giấy khen mà chúng ta nghĩ rằng có kỷ cương của mình vun vén. Nhưng chúng ta đã lúc nào lắng nghe sâu sắc bên trong tâm hồn con trẻ để hiểu rằng chúng thật sự hạnh phúc với điều đó hay không? Hay chúng chỉ hạnh phúc khi thấy chúng ta tự hào.  Cảm xúc bị động đó có thể sẽ khiến những đứa trẻ không còn là chính mình nữa.

……..

 

Tôi thật sự không cần những thiên tài thô ráp, tôi cần một đứa trẻ biết rung động, biết yêu thương và tâm hồn khoáng đạt. Đó chính là nền tảng định khung cho những cái “giỏi” tri thức mà con có thể đạt tới. Bởi vì chúng chỉ có thể giỏi khi tự thân chúng rung động với những điểm số, những thành quả kiến thức chứ không phải để làm vui người lớn.

 

Tôi không cần những chiếc bình pha lê vô hồn. Và tôi sẽ sống thế nào khi chiếc bình pha lê vụn vỡ?

TIÊM VACCINE LIỀU 3 HIỆU QUẢ RA SAO?

 (GS Nguyễn Văn Tuấn)

Hôm nay tôi nhận thư của Thủ tướng Úc khuyên là nên đi tiêm vaccine liều thứ 3 (gọi là 'booster'). Do đó, tôi phải tìm hiểu hiệu quả của liều 3 ra sao. Dữ liệu của hai nghiên cứu từ Do Thái cho thấy hiệu quả khá tốt, nhưng 2 nghiên cứu này cũng đặt ra một số câu hỏi. 

 

Tôi nghĩ công bằng mà nói thì vaccine covid có hiệu quả giảm nguy cơ nhiễm virus Vũ Hán và giảm tử vong. Điều này có thể thấy rõ qua số liệu ở các nước. Tuy nhiên, chúng ta cũng biết rằng vaccine không có hiệu quả ngăn ngừa 100%, và hiệu quả của vaccine Tây tốt hơn vaccine Tàu. Đã chích 2 liều vaccine -- Tây hay Tàu -- vẫn có thể bị nhiễm, vẫn có thể chết vì covid, nhưng xác xuất thì thấp hơn nhiều so với người không tiêm vaccine. 

 

 

Thế nhưng, trước thực trạng số người bị nhiễm [dù đã tiêm 2 liều vaccine] càng ngày càng tăng, giới y tế thế giới hay nói đến liều vaccine gọi là 'booster' (tạm hiểu là 'bổ sung'). Trước đây, khi một người được tiêm 2 liều vaccine thì được xem là 'đầy đủ'. Nhưng khái niệm đầy đủ có vẻ thay đổi theo thời gian, khi số người bị nhiễm sau khi tiêm 2 liều vaccine (gọi là nhiễm đột phá) tiếp tục gia tăng. Xu hướng này xảy ra ở rất nhiều nơi trên thế giới, kể cả Việt Nam. Thành ra, người ta có ý tưởng là tiêm thêm 1 liều bổ sung, đặc biệt là những ai đã tiêm 2 liều vaccine Pfizer. Tức là, đối với vài người, tiêm 2 liều vẫn chưa thể xem là 'đầy đủ'! 

 

Ở những nước như Úc thì các giới chức y tế khuyến cáo rằng những người tuổi 18 trở lên và đã tiêm 2 liều vaccine (AZ, Pfizer, Moderna) hơn 6 tháng thì có thể tiêm thêm liều bổ sung. Tuy nhiên, họ nói rõ rằng việc tiêm liều bổ sung là không bắt buộc. Ở vài nơi khác, những người được khuyên nên tiêm liều bổ sung là những người có bệnh nền làm cho hệ miễn dịch bị suy yếu. Ở Do Thái, từ ngày 30/7/2021 thì họ đã bắt đầu tiêm liều bổ sung cho những ai tuổi 60 trở lên đã được tiêm 'đủ' 2 liều vaccine Pfizer hơn 5 tháng. 

 

Do đó, Do Thái là nơi lí tưởng để đánh giá hiệu quả của liều vaccine bổ sung. Trong một phân tích mới công bố trên NEJM [1], các nhà nghiên cứu Do Thái trình bày kết quả cho thấy liều bổ sung quả thật có hiệu quả hơn những người tiêm đủ 2 liều. Tôi tóm tắt nghiên cứu này để các bạn dễ theo dõi: 

 

Họ hồi cứu dữ liệu của 1,137,804 người 60 tuổi trở lên đã được tiêm 2 liều vaccine Pfizer tối thiểu là 5 tháng. Một số trong nhóm này đã được tiêm liều bổ sung, nhưng ngạc nhiên thay, tác giả không cho biết là có bao nhiêu người được tiêm bổ sung. (Tôi không thể nào tưởng tượng nổi một bài báo trên NEJM mà bỏ qua thông tin vô cùng căn bản này!) Cứ mỗi cá nhân, họ đếm số ngày theo dõi sau khi tiêm vaccine. Trung bình, mỗi người được theo dõi 14 ngày sau khi tiêm vaccine. Thành ra, đơn vị để phân tích là person-days (tức ngày-người). Chẳng hạn như 140 ngày-người có thể có nghĩa là 10 người được theo dõi 14 ngày. Kết quả như sau: 

 

• Ở nhóm không tiêm liều bổ sung: xác suất nhiễm là 0.085 trên 100 ngày-người;

 

• Ở nhóm tiêm liều bổ sung: xác suất nhiễm là 0.0088 trên 100 ngày-người;

 

• Như vậy, hiệu lực của liều bổ sung là 90% (1-0.0088/0.085). 

 

Một phân tích khác, cũng từ Do Thái, công bố trên Lancet [2] cũng cho thấy tiêm liều bổ sung có hiệu quả chống nhiễm và tử vong khá tốt. Nghiên cứu này so sánh dữ liệu của 728,321 người được tiêm đủ 2 liều vaccine Pfizer và 728,321 người được tiêm liều bổ sung (tức là nghiên cứu 'bệnh chứng'). Outcome họ phân tích là số ca nhiễm cần nhập viện và số tử vong. Kết quả? 

 

• Ở nhóm không tiêm liều bổ sung: nhập viện là 221 trên 100,000 người và xác suất tử vong là 32 trên 100,000 người;

 

• Ở nhóm tiêm liều bổ sung: xác suất nhập viện là 14 trên 100,000 người và tử vong là 6 trên 100,000 người;

 

• Do đó, hiệu lực của liều bổ sung là giảm nguy cơ nhập viện 93% và giảm nguy cơ tử vong 81%. 

 

Những kết quả trên đây cho thấy tiêm liều bổ sung (liều 3) đối với vaccine Pfizer có hiệu quả giảm nguy cơ nhiễm, giảm nguy cơ nhập viện, và giảm nguy cơ tử vong so với nhóm tiêm 2 liều. Đó là dữ liệu thực tế. Nhưng dữ liệu đó cũng đặt ra vài câu hỏi mà tôi nghĩ chúng ta phải lưu tâm. 

 

Vấn đề thời gian. Cái điểm yếu của 2 nghiên cứu trên là họ chỉ theo dõi các cá nhân chỉ 2 tuần sau khi tiêm. Thời gian quá ngắn đó khó có thể đánh giá hiệu quả của vaccine về lâu dài. Chúng ta vẫn chưa biết vaccine có hiệu quả lâu dài ra sao. Theo cách họ thiết kế nghiên cứu, tôi nghĩ họ giả định rằng vaccine chỉ có hiệu lực chừng 6 tháng (?) 

 

Ai cần tiêm liều bổ sung? Đây là câu hỏi rất khó trả lời. Ở nước giàu có (như Úc chẳng hạn) thì thừa vaccine nên họ sẵn sàng tiêm cho tất cả những ai trên 18 tuổi. Nhưng còn nước nghèo thì sao? Tôi nghĩ cần phải có tiêu chuẩn để chọn người cần tiêm liều bổ sung, chớ không thể làm như ở nước giàu có được. 

 

Ngay cả liều bổ sung cũng không bảo vệ 100%. Đó chính là dữ liệu thực tế cho thấy. Cả hai nghiên cứu đều cho thấy ở những người tiêm 3 liều vaccine Pfizer mà vẫn bị nhiễm và có nguy cơ tử vong, dù thấp hơn so với những người tiêm 2 liều. 

 

Điều đáng nói là người của Pfizer đã đánh tiếng cần tiêm liều 4! Không rõ chứng cớ nào để họ phát biểu như thế. Nếu tiếp tục đà này thì chẳng lẽ mỗi chúng ta phải lệ thuộc vào k liều vaccine mà không ai biết k là bao nhiêu. Thật là đáng lo ngại.

______

[1] Bar-On et al. NEJM 2021. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2114255

[2] Barda et al. Lancet 2021. doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02249-2.

 

 

CẦN CÓ CHIẾN LƯỢC ĐỂ CÁC DOANH NGHIỆP TỶ PHÚ VIỆT NAM ĐẦU TƯ CHO CÔNG NGHỆ (TS NGUYỄN NGỌC CHU)

1. Tin một công ty tư nhân Việt Nam chi 1.1 tỷ USD (24 500 tỷ đồng) để mua 1 héc ta đất (10 060 m2) ở Thủ Thiêm đến cùng khoảng thời gian với tin tập đoàn LEGO của Đan Mạch đầu tư hơn 1 tỷ USD để xây dựng nhà máy tại Bình Dương, và tin Bắc Ninh trao giấy đầu tư 1,6 tỷ USD cho tập đoàn Amkor của Hàn Quốc để xây dựng nhà máy lắp ráp, thử nghiệm vật liệu và thiết bị bán dẫn. Các tin trong cùng thời gian nhưng đã mang đến những cảm xúc trăn trở trái ngược.

 

2. Cùng là 1 tỷ USD đầu tư, nhưng doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào công nghệ, bán cho người ngoại quốc để thu tiền về nội quốc; còn tỷ phú Việt Nam thì dùng đất Việt Nam xây nhà bán cho người Việt Nam, thu tiền của người Việt Nam. Doanh nghiệp nước ngoài, vừa sở hữu công nghệ tiên tiến, vừa thu được tiền từ ngoại quốc. Còn doanh nghiệp Việt Nam không sở hữu được công nghệ tiên tiến, chỉ giàu lên nhờ vào đất đai của cha ông và đồng tiền của chính đồng bào mình.

 

3. Cùng là phải mời các doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư, nhưng chỉ sau ít năm thì Hàn Quốc và Trung Quốc đã tự sản xuất được các sản phẩm mà doanh nghiệp nước ngoài sản xuất. Hơn thế nữa còn chế tạo ra các sản phẩm tiên tiến hơn để cạnh tranh lại. Nhưng đã 30 năm kể từ khi các doanh nghiệp nước ngoài đến Việt Nam đầu tư, Việt Nam không thể tự sản xuất được các sản phẩm thay thế.

 

Năm 2020 các doanh nghiệp FDI đóng góp 202,89 tỷ USD chiếm 71,7% xuất khẩu cả nước. Trong tổng số 299,67 tỷ USD xuất khẩu trong 11 tháng vừa qua thì doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 75%. Trong 51,9 tỷ USD điện thoại và linh kiện cùng 45 tỷ USD máy tính, điện tử và linh kiên đã xuất khẩu trong năm 2021, doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 99%. Một cách trung thực, Việt Nam không tự chế tạo được được sản phẩm nào trọn vẹn.

 

Các doanh nghiệp Hàn Quốc như Samsung, LG… đặt nhà máy tại Việt Nam đã xuất khẩu hàng trăm tỷ USD sản phẩm sang Mỹ và EU trong nhiều năm qua, nhưng Việt Nam không học hỏi được điều gì về công nghệ. Samsung sẽ tiếp tục cạnh tranh với Apple, Sony… Thêm vài chục năm nữa, Samsung có nhà máy ở Việt Nam, thì Việt Nam vẫn không thể tự sản xuất được các sản phẩm thay thế. 

 

4. Tại sao? 

 

Vào những năm 70 thế kỷ trước, khi chiến tranh còn diễn ra khốc liệt, lãnh đạo nhà nước thời đó đã giao nhiệm vụ cho những người có trách nhiệm phải tự chế tạo được ô tô. Và vào năm 1972 những chiếc ô tô đầu tiên do Việt Nam tự sản xuất đã ra đời. Dẫu biết rằng, động cơ không phải do Việt Nam tự chế tạo, nhưng trong điều kiện chiến tranh, phải nói đó là một cố gắng đáng ngưỡng mộ. 

 

Còn mạnh hơn thế nữa, lãnh đạo thời đó đã thể hiện tham vọng về nền công nghiệp hiện đại, bao gồm cả vũ khí nhiệt hạch.

 

Nhưng từ năm 1986 đến nay, Đại hội nào cũng đề ra các chỉ tiêu kinh tế với số liệu cụ thể về GDP, song chưa hề có Đại hội nào đặt mục tiêu cụ thể, rõ ràng về sở hữu các công nghệ tiên tiến - để tự sản xuất, thay thế và cạnh tranh với sản phẩm của nước ngoài. 

 

Khi các lãnh đạo cấp cao mà không đặt mục tiêu về sở hữu công nghệ tiên tiến, thì các doanh nghiệp tỷ phú Việt Nam sẽ mải đi kiếm tiền trong bất động sản, dịch vụ và thương mại.

 

5. Đã đến lúc chính các lãnh đạo cao nhất của nhà nước cần đặt mục tiêu về sở hữu công nghệ tiên tiến. Đã đến lúc cần có chiến lược để các doanh nghiệp tỷ phú Việt Nam tập trung đầu tư cho công nghệ.

 

6. Đất là của thừa kế tổ tiên để lại. Tiền sinh ra từ đất có giá theo thời cuộc rất quý nhưng là lẽ đương nhiên do “tài năng” của đất chứ không do sở hữu công nghệ. Tiền sinh ra từ sở hữu công nghệ mới bảo vệ được đất, mới làm cho đất nước hùng cường. 

 

7. Từ đấu giá 1,1 tỷ USD cho 1 héc ta đất ở Thủ Thiêm còn hiện lên hai bức tranh khác nữa. Một bức tranh về hàng núi tiền khổng lồ đã thất thoát từ chế tài giao đất, với mức đền bù từ dăm chục ngàn đồng đến vài trăm ngàn đồng / 1 m2 mà khi đấu giá lên đến từ vài trăm triệu đồng cho đến 2,4 tỷ đồng / 1 m2. Bức tranh thứ hai là dòng nước mắt của đồng bào Thủ Thiêm đi kêu oan đã 20 năm vẫn chưa ngừng chảy.

 

Bí quyết để bình tĩnh trước áp lực – Chia sẻ của 1 chuyên gia gỡ bom

Ai có thể thực sự tỉnh táo trước những áp lực mạnh mẽ nhất? Có thể thấy rằng, khi các chuyên gia gỡ bom tiếp cận những quả bom nguy hiểm, nhịp tim của họ thực sự đã chậm lại.

Vậy câu trả lời đó chính là: Hải quân EOD.

Hải quân EOD không giống như những đơn vị xử lý bom bình thường khác. Những anh chàng này xử lý ngư lôi – trong khi ở dưới nước. Họ đã vô hiệu hóa vũ khí sinh học, hóa học… thậm chí cả vũ khí hạt nhân. Vì lý do an ninh nên họ buộc phải giấu tên. Họ thậm chí còn nhận những nhiệm vụ ở cả Iraq và Afghanistan, phải đối mặt với những điều – mà theo đúng nghĩa đen – là cơn ác mộng diễn ra nhiều lần.

Vậy chúng ta có thể học hỏi điều gì từ họ? Làm sao bạn giữ được sự bình tĩnh, tập trung và đưa ra những quyết định khó khăn khi phải đối mặt với những áp lực lớn nhất?

Chia sẻ với chúng ta, một sĩ quan phá bom đã tiết lộ 3 bí mật giúp bình tĩnh trước áp lực của mình. Vậy đó là gì?

“TỰ SƯỚNG” – CÒN CHỜ GÌ NỮA! - (Đinh Gia Hưng phỏng dịch)

Lời giới thiệu của người dịch:

Tôi sẽ dịch ngay một “ví dụ văn hóa” trong bài viết của nữ tác giả Lisa Sussman trong “Cosmopolitan” – Tạp chí trứ danh hàng đầu dành cho phụ nữ Anh Mỹ: Trong một nghiên cứu của Mỹ được hai nhà nghiên cứu Whipple và Perry tiến hành, có 400 phụ nữ tình nguyện chạm đến “điểm tự sướng” ẩn giấu của họ. Cách làm như thế này…

“Tự sướng” (cách nói nôm na của Thủ dâm) là một chủ đề không còn mang tính “cấm kỵ” trong xã hội Việt Nam ta, vì thế mà tôi dịch bài này với mục đích giới thiệu với các bạn những thông tin khoa học và luận điểm để các bạn suy nghĩ tích cực và khách quan hơn về chủ đề “tế nhị” này. Tất nhiên các bạn đều hiểu tại sao ở Mỹ, trong một nghiên cứu liên quan đến tình dục này, lại có đến 400 phụ nữ tham gia trong khi một nghiên cứu tương tự ở Việt Nam thì khó có thể tìm được những nữ tình nguyện như vậy. Chúng ta đều hiểu sự khác biệt về văn hóa này. Dưới đây là bài dịch toàn văn (nguồn tài liệu: Tạp chí Cosmopolitan tháng 7 năm 1998, trang 106-110).

Chị tôi sẽ không nói chuyện với tôi về bài viết này. Cô ấy bảo: “Không đời nào, đề tài này quá thân mật.” Chị bạn tôi thì cười khúc khích. Người bạn khác thì cộc lốc bài bác tôi “Mình không nói chuyện này.”

TITANIC TO SINK - Tiến sĩ Nam Nguyen

Lời nói đầu:

Tôi là fan ruột của bộ phim Titanic, xem cả ở rạp cả TV có lẽ hai chục lần, chưa kể soundtrack nghe đến mòn CD. Khỏi nói là có bài nào viết về câu chuyện Titanic đẹp như mơ này tôi cũng tìm đọc tuốt, có lẽ hơn trăm... Và Titanic thì quá nổi tiếng để người đời không cho rơi vào quên lãng, và các bí mật càng lâu ngày càng dễ nhìn ra...

Vậy nên người ta cứ viết ngày càng nhiều, tìm hiểu ngày càng kỹ... Tôi cứ như cái bọt biển ngấm dần... Thế rồi tôi láng máng hiểu ra... Chuyện con tàu Titanic “của tôi” nó không hề giống chuyện con tàu Titanic mà mọi người thường nghĩ. Có thể tôi sai. Cũng có thể không có gì đặc biệt, tôi không đi tìm tàu đắm cũng chẳng lặn xuống đáy đại dương tìm kho báu mà chỉ cảm nhận hoàn toàn dựa theo những câu chuyện về Titanic mà nhiều người khác kể lại, viết lại thôi... “Bước ngoặt” xảy ra cách đây 15 năm, khi đó tôi đang ở nước Nga, có một ông anh từ trong nước nhờ tìm hiểu số phận của một chiếc tàu chở hàng mang quốc kỳ Nga. Ông này làm bên bảo hiểm, và công ty ấy chuẩn bị phải trả tiền cho một lô hàng đã mua bảo hiểm trên chiếc tàu mất tích này. Sau đó 1,5 năm (tiền bảo hiểm cũng đã trả rồi) tôi mới tìm được thông tin trong một tờ báo địa phương của Nga: chiếc tàu có lẽ bị đánh cắp, hàng hóa bị bán đi, thủy thủ đoàn mười mấy người lên bờ sống bên Trung Quốc, nay mới lục tục kéo về quê hương... Anh bạn cám ơn tôi, nói rằng tuy đã muộn nhưng anh bây giờ mới thấu hiểu một chân lý trong nghề bảo hiểm: “Những lô hàng càng có giá trị, bảo hiểm càng với số tiền lớn thì thường có xác suất chìm cao hơn là không bảo hiểm!”. Từ đấy tôi tự nhiên nghĩ: Câu chuyện Titanic gắn với biết bao nhân vật cao thượng, dũng cảm, quý tộc kiểu Anh coi cái chết nhẹ như lông hồng... nhưng dân Anh cũng là ông tổ của các trò cờ bạc, bịp bợm, mafia; bảo hiểm cũng từ họ mà ra và lừa bảo hiểm cũng ít ai hơn được họ, làm gì có chuyện chỉ có mỗi một hai nhân vật “phản diện” như trong phim (là tay chồng chưa cưới của Rose)!? Chỉ cần có 2% số người trên tàu là “phản diện” thì cũng đã gần 50 người rồi, trong tình cảnh sống chết trong gang tấc chắc hẳn không phải ai cũng cao thượng được như chàng Jack hay các nhà tư bản kếch xù... Và thế là tôi bắt đầu đọc dưới ấn tượng “vụ lừa thế kỷ” – đến mức nếu bài này được viết 3-4 năm trước thì đó chính là tiêu đề tôi muốn đặt. Cũng may thay chưa viết được ra, và tôi lại đọc tiếp, và có lẽ tôi cũng thay đổi, dần dần tôi mới hiểu ra nguyên nhân của vụ chìm tàu nổi tiếng nhất trong lịch sử này, điều này tôi sẽ chia sẻ với các bạn ở cuối bài. Tất nhiên, bạn có thể có ý kiến khác...

NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỂ LÀM NGƯỜI TỬ TẾ

Trong cuộc sống, làm người, không ai không mắc phải những sai lầm, làm những điều xấu hoặc vướng những thói tật xấu. Nhưng, điều cốt yếu cần nhớ trong mọi hoàn cảnh là:

- Với tình bạn: trung thành.

- Với tình yêu: vô điều kiện.

- Với cuộc sống: phải làm điều đúng đắn.

TẠI SAO LÀM NGƯỜI XẤU DỄ HƠN LÀM NGƯỜI TỐT? (P1)

Chúng ta hay than vãn rằng sao trên đời này người xấu luôn nhiều hơn người tốt và tỏ ra bất bình khi người sống tốt thì không được hưởng những gì tốt đẹp trong khi người xấu thì không bị quả báo. Để rồi từ đó chúng ta dần dần thay đổi theo chiều hướng xấu từ bỏ những gì mình đã và đang làm tốt mà bắt đầu tập làm quen với những thói xấu đến khi mình trở thành người xấu lúc nào không biết. Rõ ràng chúng ta ai cũng có ý thức ghét cái xấu cái ác nhưng lại rất dễ có nguy cơ bị nhiễm cái xấu? Điều này có mâu thuẫn không? Tại sao làm người xấu dễ hơn làm người tốt? Và làm thế nào để bản thân không trở thành người xấu? Bài viết này sẽ lý giải cho các bạn tại sao người xấu lại nhiều hơn người tốt trong xã hội và chúng ta có dễ trở thành người xấu không. 

I. Điều gì chi phối hành động của một người?

Nếu các bạn thích xem truyện tranh hoặc là fan của những bộ phim hài hước, chắc hẳn chúng ta đều khá quen với cảnh khi một người bị cám dỗ bởi cái xấu, bên vai trái người đó sẽ có một con quỷ màu đỏ có sừng cầm đinh ba và nói những lời dụ dỗ đường mật còn bên vai phải là một thiên thần áo trắng dùng những lời lẽ kiểu dạy đời hay lên lớp để bắt buộc người đó làm điều đúng đắn. Và đa số trường hợp, người đó sẽ chọn nghe những lời ngon ngọt của con quỷ để làm chuyện xấu.

Dĩ nhiên hình ảnh quỷ thần ở hai vai chỉ là hình ảnh ẩn dụ ám chỉ sự đấu tranh tâm lý của con người khi phải đứng trước những lựa chọn hoặc cám dỗ của bản thân. Trên thực tế, chúng ta đều biết không có quỷ thần nào xúi giục hay ngăn cản những gì chúng ta muốn làm hoặc thích làm. Nói như vậy cũng không có nghĩa là chúng ta luôn chủ động quyết định mọi hành động của bản thân mình. Bất kỳ một hành động lớn nhỏ nào của con người cũng đều bị chi phối bởi 2 yếu tố: “lực” và “lợi”.

NGƯỜI VIỆT CHẾT NHIỀU VÌ UNG THƯ DO THIẾU HIỂU BIẾT VÀ HỆ THỐNG Y TẾ LẠC HẬU

Đây là một bài viết cần nhiều sự kiên nhẫn và cởi mở từ phía người đọc vì được viết bởi 2 người, trong đó 1 người chuyên về sinh lý bệnh để giải thích bệnh ung thư (Bùi Thùy Anh). Quan trọng hơn là phần phân tích xã hội được viết bởi tiến sỹ Nguyễn Mạnh Cường - chuyên ngành Tài chính được giới thiệu ở cuối bài. 

Nếu xem bài "Một góc thực trạng ung thư ở Việt Nam", bạn đã biết xót xa cho những con người ngày đêm phải sống trong ô nhiễm và biết chắc chắn mình đang chết mòn mỏi, không có tia hy vọng sống. Bạn cũng đã thấy 2 bệnh viện lớn tại Sài Gòn và Hà Nội đang quá tải với bệnh nhân ung thư như thế nào rồi đấy!

Những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ chế của bệnh ung thư, tỉ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam và vai trò của yếu tố chính trị với rất nhiều vấn nạn trong xã hội mà đại dịch ung thư chỉ là một phần trong đó. 

XIN ĐỪNG VỨT PIN VÀO THÙNG RÁC

1 viên pin dùng hết khi vứt đi có thể làm ô nhiễm 500 lít nước hoặc 1m3 đất trong 50 năm. Bạn có rùng mình khi nghe thấy thông tin trên không? 

Trong pin có các kim loại nặng cực kỳ độc cho cơ thể: chì, thuỷ ngân, kẽm, cadmium...

- Nhiễm độc thủy ngân tác động trực tiếp đến não, thận, hệ thống sinh sản và tim mạch...

- Nhiễm độc chì: chì khi vào cơ thể có xu hướng chiếm chỗ mọi kim loại khác có trỏng cơ thể. Ví dụ, chì sẽ chiếm chỗ của canxi trong xương, chiếm chỗ của kẽm và canxi trong các protein, chiếm chỗ của canxi trong các phản ứng truyền xung điện não, thay thế sắt trong máu...Tóm lại, chì gây rối loạn hoặc ngưng các phản ứng sinh hoá bình thường trong cơ thể. nó gây còi xương, chậm lớn ở trẻ, huyết áp cao ở người lớn, tổn hại máu và xương, gây mất trí nhớ, giảm khả năng suy nghi, giảm chức năng của thận. 

TRƯỢT ĐỐT SỐNG THẮT LƯNG (phần 2: điều trị bảo tồn) - BS Võ Xuân Sơn

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ TRƯỢT ĐỐT SỐNG THẮT LƯNG

Có một quan niệm hết sức sai lầm là khi bị trượt đốt sống, chúng ta phải kiêng cử vận động, và phải mang nẹp lưng liên tục. Người ta cho rằng khi cột sống bị trượt, vận động sẽ làm cho cột sống trượt thêm, và việc mang nẹp lưng giúp cho cột sống ít bị "xục xịch", ít "gây chuyện" hơn.

Đúng là nếu hạn chế vận động và mang nẹp lưng, chúng ta sẽ đỡ đau ngay tại thời điểm đó. Tuy nhiên, cơ thể chúng ta là một cơ thể sống, nó không vận hành giống như một cái máy với những bộ phận vô cơ. Đối với một cơ thể sống, có một qui luật, là cái gì xài đến thì nó to và mạnh ra, còn cái gì không xài thì nó teo nhỏ và yếu đi.

TRƯỢT ĐỐT SỐNG THẮT LƯNG (phần 1) - BS Võ Xuân Sơn

TRƯỢT ĐỐT SỐNG LÀ GÌ?

Trượt đốt sống là hiện tượng các đốt sống không xếp thẳng hàng với nhau mà có đốt sống bị trật ra khỏi hàng, làm cho trục của các đốt sống phía trên trượt ra khỏi trục của các đốt sống phía dưới chỗ trượt.

Trượt đốt sống xảy ra chủ yếu ở vùng thắt lưng, thường gặp nhất ở khu vực giữa đốt sống thắt lưng số 4 và đốt thắt lưng số 5 (L4-5) và giữa đốt sống thắt lưng số 5 và đốt sống cùng số 1 (L5-S1). Trượt đốt sống thắt lưng rất thường gặp trong cộng đồng. Nhiều trường hợp trượt đốt sống không có biểu hiện gì. Nhiều trường hợp khác được phát hiện nhờ đau lưng.

Có nhiều lời đồn đại trong dân gian rằng khi bị trượt đốt sống, nhất thiết phải mổ sắp cột sống lại, nếu không nó sẽ trượt hẳn ra, cắt đứt tủy sống. Đây là một quan điểm sai lầm vì chỉ một số ít người bệnh trượt đốt sống mới cần đến bác sĩ và cũng chỉ một số ít trong đó mới cần phải mổ.

BA NHÓM KỸ NĂNG CON NGƯỜI

Tại sao có người đi rất xa trong nghề nghiệp, có người mãi đứng 1 chỗ?

Đơn giản thôi- người thành công có 2 kỹ năng quan trọng.

Là gì?

Có 3 nhóm kỹ năng quan trọng với một người lao động: kỹ thuật (technical skills), con người (human skills), và khái niệm hoá (conceptual skills).

NGƯỜI ĐẶT TÊN CHO CÁC ĐƯỜNG PHỐ SAIGON TRƯỚC 1975 VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ

Từ lâu, tôi đã có dịp bày tỏ lòng ngưỡng mộ và khâm phục về việc đặt tên cho các đường phố tại Sài Gòn vào năm 1956, ngay sau khi chúng ta dành được độc lập từ tay thực dân Pháp. Vì đây là một công việc quá xuất sắc và quá hoàn thiện, nên tôi vẫn đinh ninh rằng đó phải là một công trình do sự đóng góp công sức và trí tuệ của rất nhiều người, của một ủy ban gồm nhiều học giả, nhiều sử gia, nhiều nhà văn, nhà báo…

Nhưng thật là bất ngờ, bất ngờ đến kinh ngạc, khi qua tài liệu đính kèm của tác giả Nguyễn Văn Luân, chúng ta được biết kiệt tác của lịch sử này đã được hoàn thành bởi… một người. Người đó là ông Ngô Văn Phát, Trưởng Phòng Họa Đồ thuộc Tòa Đô Chánh Sài Gòn.

HƯỚNG DẪN CHI TIẾT CÀI ĐẶT WINDOWS 10

Để có thể cài đặt Windows 10, anh em cần một đĩa DVD hoặc USB boot có chứa bộ cài, chi tiết hướng dẫn tạo USB anh em có thể tham khảo tại đây.

Việc anh em cần tiếp theo là cắm usb vào máy, sau đó vào BIOS chọn Boot từ USB hoặc CDROM

Danh sách phím truy cập BIOS theo mainboard

• Mainboard ASRock - Bấm phím F2
• Mainboard ASUS - Bấm phím DEL, Print hoặc F10 .
• Mainboard GIGABYTE - Bấm phím Del để vào BIOS Setup Utility.
• Mainboard Intel - Bấm phím F2 để vào BIOS Setup Utility.
• Mainboard MSI (Micro-Star) - Bấm phím DEL để vào BIOS Setup Utility.

XÁC ĐỊNH NGUY CƠ MẮC UNG THƯ - BS Võ Xuân Sơn

Trong bài viết trước, tôi nói đến việc đi tìm và phát hiện sớm ung thư, có nghĩa là tìm khi đã bị ung thư. Tuy nhiên, người ta không dừng lại ở đó, mà còn muốn tầm soát ngay cả khi chưa bị mắc ung thư. Đó làm xem xét khả năng mình sẽ bị ung thư, xác suất mắc phải ung thư của cá nhân mình là bao nhiêu.

Khoa học chưa có hiểu biết đầy đủ về ung thư, nhưng người ta thấy, rằng để bị ung thư, người bệnh phải có một gene ung thư, gọi chung là oncogene. Trên cơ sở có các gene ung thư đó, khi gặp điều kiện thích hợp, thì người ta sẽ mắc bệnh ung thư. Ngoài ung thư, hàng loạt bệnh khác cũng được cho là có tác động bởi gene và yếu tố môi trường.

Như vậy, một hướng nghiên cứu mới được triển khai, đó là nghiên cứu về gene. Tuy nhiên, đây là một hướng nghiên cứu còn rất mới. Bản đồ gene người mới được thiết lập cách đây vài năm. Có thể hiểu bản đồ gene như bản đồ quốc gia, trong đó khu vực tỉnh A chi phối các cấu trúc vùng đầu mặt cổ, khu vực tỉnh B chi phối vùng lưng… Và người ta đã xác định được vị trí cụ thể mà các gene của một số loại ung thư "đặt trụ sở", ví dụ như ung thư gan ở "Hà Tĩnh", ung thư phổi ở "Đà lạt"…

PHÁT HIỆN UNG THƯ SỚM - BS Võ Xuân Sơn

Ung thư là sự phát triển một cách lệch lạc của các tế bào của các mô trong cơ thể. Sự phát triển của ung thư trải qua nhiều giai đoạn. Từ một điểm xuất phát ban đầu, các tế bào phát triển lệch lạc đó sinh sôi, nảy nở thành khối u. 

Khối u to dần và xâm lấn sang các cơ quan xung quanh, rồi di căn vào các hạch trong hệ thống bạch huyết liên quan, rồi di căn đến các cơ quan xa. Người ta dùng khái niệm TNM để phân độ ung thư, T chỉ mức độ xâm lấn tại chỗ, N chỉ mức độ di căn hạch, và M chỉ ra đã có di căn xa chưa.

Người ta thấy rằng, đối với nhiều loại ung thư, nếu phát hiện càng sớm thì khả năng chữa khỏi càng cao. Sớm là khi khối u chưa xâm lấn sang các cơ quan khác, tốt hơn nữa là mới chỉ xâm lấn một lớp mô nhỏ. Với một số loại ung thư, việc phát hiện sớm làm cho tỉ lệ chữa khỏi trở nên rất cao.

6 GIÁ TRỊ KHÔNG THỂ MUA BẰNG TIỀN CỦA NƯỚC MỸ

1. Ca sĩ Madonna từng nhổ nước bọt vào mặt một bà cụ, lập tức tòa án Liên bang phán quyết cô phải bồi thường 5 triệu đô-la Mỹ (khoảng 113 tỷ VNĐ) cho bà lão. Quan tòa nói, sở dĩ mức phạt nặng như vậy không phải bởi miếng nước bọt đó đã mang đến tổn thương lớn ngần nào cho bà cụ. Lý do là với những người có tiền như Madonna nếu chỉ phạt bồi thường 50 nghìn đô-la, lần sau cô ấy chắc chắn sẽ tái phạm. Có thể cô ấy cũng sẽ gây tổn thương cho hơn 10 người khác nữa. 

THIẾU MEN G6PD Ở TRẺ SƠ SINH

Thiếu men G6PD là gì ?

Thiếu men G6PD (Glucose-6-phosphat dehydrogenase) là một bệnh thiếu men thường gặp ở người. Trên thế giới hiện nay có khoảng 400 triệu người mắc phải, vùng Nam-Á là một trong những vùng có tỉ lệ mắc bệnh tương đối cao 3-5%. Ngoài ra, người ta còn đặt tên cho bệnh này là "Favism" bởi vì các cá thể thiếu men G6PD bị dị ứng với loại đậu Fava.

Thiếu men G6PD là một bệnh di truyền liên kết với giới tính (nhiễm sắc thể X) nên nam giới có khả năng mắc bệnh cao hơn nữ giới.

Điều gì sẽ xảy ra khi con bạn bị thiếu men G6PD ?

Thiếu máu tán huyết và vàng da sơ sinh kéo dài là hai vấn đề lớn gặp phải trên cơ thể bị thiếu men G6PD. Men G6PD rất cần thiết để xúc tác cho phản ứng sinh hóa trong tế bào hồng cầu giúp cho màng tế bào bền vững trước các tác nhân gây stress oxy hóa có trong một số thuốc, thức ăn, tác nhân bệnh truyền nhiễm. Nếu cơ thể thiếu men này, màng tế bào hồng cầu sẽ kém bền dễ bị vỡ trước các tác nhân gây stress oxy hóa. Hậu quả tế bào hồng cầu bị vỡ đưa đến hiện tượng tán huyết. Nếu tán huyết kéo dài sẽ đưa đến thiếu máu. Mặt khác hồng cầu là tế bào vận chuyển cung cấp oxy cho cơ thể. Hồng cầu khi bị vỡ sẽ phóng thích vào trong máu một chất (trong chuyên môn chúng tôi gọi là bilirubin tự do). Cơ thể bé sơ sinh bị thiếu men G6PD, hoạt động tế bào gan giảm không kịp chuyển hóa để đào thải kịp chất này làm cho em bé bị vàng da và vàng mắt do nồng độ trong máu tăng cao. Nếu bilirubin tự do ứ nhiều sẽ thấm vào não gây ra biến chứng thần kinh không hồi phục sẽ ảnh hưởng đến phát triển trí não của bé về sau.

THIẾU MEN G6PD

Đây là một bệnh làm cơ thể thiếu men Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD), một loại men giúp bảo vệ các tế bào máu hồng cầu (làm cho máu chúng ta màu đỏ). Vì vậy, khi thiếu men G6PD, các tế bào máu này dễ dàng bị vỡ ra khi cơ thế tiếp xúc với những tác nhân đặc biệt, như thức ăn, một số loại nhiễm trùng, hoặc các loại thuốc. Tình trạng này gọi là tán huyết. 

Khi có một đợt tán huyết xảy ra, cơ thể sẽ thiếu máu, gây thiếu oxy, vàng da, làm người bệnh nhợt nhạt, vàng da mắt, và mệt mỏi. 

Thiếu men G6PD là một bệnh di truyền trên nhiễm sắc thể (NST) giới tính X. Nam có nhiễm sắc thế giới tính XY, và Nữ có nhiễm sắc thế giới tính XX. Vì vậy cho nên bệnh thường xảy ra ở trẻ nam, và đa số là do gien bệnh trong NST X di truyền từ mẹ. Nữ vì có NST XX nên cần phải có 2 X đều mang gien bệnh mới bị bệnh, nên ít thấy xảy ra hơn. 

Nếu con bạn có xét nghiệm máu gót chân ngay những ngày đầu sau sinh thấy có thiếu men G6PD, con bạn không đơn độc. Đây là một bệnh di truyền phổ biến nhất, và trên thế giới có khoảng 400 triệu người mắc bệnh này. Vì là một bệnh di truyền, nên không có thuốc chữa hết bệnh này. Điều tốt lành là gần như tất cả những người thiếu men G6PD đều sống, lớn lên, và phát triển, sinh sản, có tuổi thọ bình thường. Điều cần biết, là có một số yếu tố “kích thích” gây tế bào máu của người bệnh G6PD dễ vỡ, và vì vậy cần tránh.